خیلیها موقع اجاره خانه فقط به اجارهبها و پول پیش فکر میکنند و یادشان میرود از همان اول تکلیف شارژ ساختمان را روشن کنند. بعد از چند ماه، وقتی مدیر ساختمان یا همسایهها سر شارژ به مستأجر مراجعه میکنند، تازه معلوم میشود مالک میگوید «با مستأجر است» و مستأجر میگوید «من فقط اجاره میدهم». همین یک بند نشده در قرارداد، میتواند به دعوای ماهانه تبدیل شود.
واقعیت این است که پاسخ این سؤال همیشه یک کلمه نیست. شارژ آپارتمان معمولاً به هزینههای مشترک ساختمان مربوط میشود، اما این که چه کسی آن را میدهد، به قرارداد اجاره، عرف ساختمان و نوع هزینه بستگی دارد. در این متن مشخص میکنیم چه بخشی از شارژ معمولاً بر عهده مالک است، چه بخشی میتواند با مستأجر باشد و قبل از امضای قرارداد چه چیزهایی را باید بپرسید.
جواب کوتاه: شارژ با مالک است یا مستأجر؟
در حالت کلی، هزینههای مربوط به اجزای مشترک ساختمان و تعمیرات اساسی آن بیشتر به مالک مربوط است. اما پرداخت شارژ ماهانه در بسیاری از ساختمانها بر اساس توافق مالک و مستأجر انجام میشود. اگر در قرارداد اجاره نوشته شده باشد که مستأجر شارژ میدهد، این تعهد قراردادی است و باید همان را مبنا گرفت. در مقابل، اگر قرارداد در این باره ساکت باشد، نمیتوان بدون توافق روشن، هر هزینهای را به گردن مستأجر انداخت.
یک نکته مهم را هم از اول بگوییم: شارژ با قبض آب و برق و گاز یکی نیست. معمولاً این قبضها جدا محاسبه میشوند. شارژ بیشتر برای هزینههای جاری مشترک است؛ مثل نظافت راهپله، سرایدار، سرویس آسانسور، روشنایی مشترک یا هزینههای پیشبینیشده در آییننامه ساختمان. با این حال، در بعضی ساختمانها بخشی از مصرف مشترک هم داخل شارژ میآید. به همین دلیل، قبل از اجاره باید فهرست هزینهها را ببینید، نه این که فقط یک عدد ماهانه بشنوید.
چرا سر شارژ اینقدر اختلاف پیش میآید؟
بیشتر اختلافها از یک اشتباه ساده شروع میشود: همه از واژه «شارژ» یک معنی واحد نمیفهمند. یکی فکر میکند شارژ فقط پول نظافت راهرو است. یکی فکر میکند شارژ یعنی همه هزینههای ساختمان، از تعمیر آسانسور تا عوض کردن لولههای مشترک. یکی هم فکر میکند چون مستأجر است، اصلاً نباید در این هزینهها شریک شود.
مشکل دوم، نبود سند و صورتحساب روشن است. وقتی مدیر ساختمان فقط یک عدد اعلام میکند و معلوم نیست این عدد شامل چه چیزهایی است، هر کسی برداشت خودش را دارد. در ساختمانهایی که صورتجلسه یا آییننامه مکتوب دارند، کار معمولاً سادهتر است؛ چون حداقل میشود دید هزینهها بر چه اساسی تقسیم میشود.
شارژ ثابت و شارژ مصرفی را از هم جدا کنید
در بسیاری از ساختمانها، شارژ به دو بخش ثابت و مصرفی تقسیم میشود. این تقسیمبندی یک قانون سراسری و یکسان نیست، اما در عمل رایج است و به فهم موضوع کمک میکند.
- شارژ ثابت: هزینههایی که تقریباً هر ماه هستند و به استفاده خاص یک واحد ربط مستقیم ندارند؛ مثل نظافت قسمتهای مشترک، سرایدار، نگهداری آسانسور، روشنایی مشترک یا هزینههای اداری ساختمان.
- شارژ مصرفی: هزینههایی که به مصرف یا استفاده مربوطاند؛ مثلاً بخشی از آب مشترک، گرمایش یا هزینههایی که در آییننامه ساختمان بر اساس مصرف واحدها محاسبه میشود.
در قرارداد اجاره بهتر است مشخص شود کدام بخش با مالک است و کدام بخش با مستأجر. نوشتن جمله کلی «شارژ با مستأجر است» ممکن است بعداً محل بحث شود. اگر همان جمله را اینطور کامل کنید، کار روشنتر میشود: «شارژ ثابت ماهانه تا سقف مشخص با مستأجر است و هزینههای تعمیرات اساسی یا هزینههای خارج از شارژ جاری با مالک است.»
قرارداد اجاره چه چیزهایی را باید روشن کند؟
بهترین زمان برای حل اختلاف شارژ، قبل از امضای قرارداد است؛ نه وقتی اولین صورتحساب آمده. در قرارداد اجاره، این موارد را تا حد امکان صریح بنویسید:
- مبلغ شارژ ماهانه چقدر است و شامل چه هزینههایی میشود.
- اگر هزینهای خارج از شارژ پیش بیاید، مثل تعمیر آسانسور یا خرابی لوله مشترک، پرداختش با کیست.
- هزینههای مصرفی مثل آب و گاز و برق چطور محاسبه میشود.
- اگر مبلغ شارژ در طول سال تغییر کرد، افزایش آن با چه شرایطی انجام میشود.
- در صورت خرابی ناشی از استفاده غیرعادی مستأجر، هزینه با کیست.
نوشتن این موارد به معنای بیاعتمادی نیست. اتفاقاً جلوی سوءتفاهم را میگیرد. خیلی از مالکها و مستأجرها آدمهای منصفی هستند، اما وقتی جزئیات نوشته نشده باشد، هر کسی از دید خودش حق را میبیند.
اگر ساختمان مدیر یا آییننامه دارد
در بعضی ساختمانها مدیر ساختمان یا هیئت مدیره وجود دارد و هزینهها بر اساس یک آییننامه یا صورتجلسه تقسیم میشود. در این حالت، قبل از اجاره از مالک بخواهید روش محاسبه شارژ را نشان بدهد. مهم است بدانید شارژ بر اساس متراژ تقسیم میشود، بر اساس تعداد واحدها، یا ترکیبی از هر دو. همچنین بپرسید آیا بدهی شارژ قبلی روی واحد مانده است یا نه.
اگر ساختمان آییننامه مکتوب ندارد و فقط عرف شفاهی وجود دارد، سعی کنید توافق را در قرارداد بیاورید. تکیه بر حرف شفاهی مدیر ساختمان یا همسایهها، مخصوصاً وقتی مبلغ شارژ بالا باشد، ریسک دارد.
چند نکته قبل از امضای قرارداد
قبل از این که قرارداد را امضا کنید، چند سؤال ساده از مالک بپرسید. این سؤالها هم اطلاعات لازم را میدهد و هم نشان میدهد موضوع شارژ را جدی گرفتهاید:
- شارژ ماهانه چقدر است و آخرین صورتحساب را میتوانم ببینم؟
- در یک سال گذشته چه هزینههای غیرمتعارفی برای ساختمان پیش آمده؟
- تعمیر آسانسور یا خرابی لوله مشترک، معمولاً از چه محلّی پرداخت میشود؟
- اگر مبلغ شارژ تغییر کرد، معمولاً چقدر و با چه فاصلهای افزایش پیدا میکند؟
- قبضهای آب و برق و گاز به نام کیست و پرداختشان با کیست؟
اگر مالک از پاسخ دادن طفره رفت یا گفت «این چیزها مشخص است»، اصرار کنید در قرارداد نوشته شود. مشخص بودن بهتر از خوشبینی است.
اگر سر شارژ اختلاف افتاد چه کار کنیم؟
اول قرارداد اجاره را بخوانید. اگر در قرارداد تکلیف شارژ روشن شده، همان را مبنا بگذارید. بعد صورتحساب یا آییننامه ساختمان را ببینید که هزینهها بر چه اساسی محاسبه شدهاند. اگر موضوع پیچیده شد یا مبلغ قابل توجهی بود، قرارداد و مستندات را به یک مشاور حقوقی نشان بدهید. این متن جای نظر حقوقی تخصصی را نمیگیرد، اما یک اصل کلی را یادتان باشد: هزینههای مشترک و تعمیرات اساسی ساختمان معمولاً به مالکیت مربوطاند، مگر این که قرارداد روشن و مشخص، پرداخت بخشی از آنها را به مستأجر سپرده باشد.
مثال سادهاش این است: عوض کردن لامپ راهرو یا نظافت ماهانه با تعمیر اساسی آسانسور یکی نیست. همینطور خرابی لوله داخل واحد مستأجر با خرابی لوله اصلی مشترک ساختمان فرق دارد. هر چه این مرزها در قرارداد روشنتر باشد، احتمال دعوا کمتر میشود.
پرسشهای رایج
آیا مستأجر همیشه باید شارژ بدهد؟
نه. این موضوع به توافق قرارداد و نوع هزینه بستگی دارد. اگر قرارداد ساکت باشد، نمیتوان بدون توافق روشن، همه شارژ را به مستأجر تحمیل کرد.
هزینه تعمیر آسانسور با کیست؟
تعمیر و نگهداری آسانسور معمولاً جزو هزینههای مشترک ساختمان است. اما اگر خرابی به دلیل استفاده غیرعادی مستأجر باشد، موضوع فرق میکند. بهتر است تکلیف این موارد در قرارداد نوشته شود.
اگر مالک بگوید شارژ را مستأجر میدهد ولی در قرارداد نیامده باشد چه کنیم؟
قبل از پرداخت، توافق را کتبی کنید. اگر اختلاف جدی شد، قرارداد و صورتحسابها را بررسی کنید و در صورت نیاز از مشاور حقوقی کمک بگیرید.
💬 نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده.